Etli biber dolması (Turkse gevulde mini-paprika's)

Alhoewel veel mensen bij het woord 'dolma' meteen denken aan de bekende gevulde en opgerolde wijnbladeren, betekent komt 'dolma' van 'dolmak', wat vullen betekent. En als er bij een gerecht dus 'dolma' staat betekent dat niets anders dan gevuld en in Turkije vullen ze van alles! Wijnbladeren natuurlijk (die eigenlijk meestal 'yaprak sarması' worden genoemd, opgerolde bladeren) maar ook kleine courgettes (kabak dolması) en gedroogde aubergines (kuru patlican dolması). Ik vind dat allemaal lekker, haha, maar vandaag het recept voor etli biber dolması, Turkse gevulde mini-paprikaatjes (die dan weer officieel dolmalık biber, te vullen pepers, heten - tot zover de Turkse les van vandaag). 

Alhoewel de dolmalık biber qua uiterlijk lijken op gewone paprika's, zijn ze veel kleiner en smaken ze ook redelijk scherp en wat dat betreft zijn ze dus eerder familie van de peper dan van de paprika. Je zou ook gewone paprika's voor dit recept kunnen gebruiken, alleen zal de kooktijd dan wat langer zijn omdat ze groter zijn. Deze mini-paprikaatjes koop je bij de Turkse winkel, los of in een zak. Let op dat ze geen zachte plekken hebben. Voor drie personen heb je aan of stuk of negen dolmalık biber genoeg. Dit is een gerecht op zich, wij eten er dan alleen nog een salade (of rauwkost) en wat Turkse yoghurt naast. Ook dit is weer ideaal om voor te bereiden: ik vul de paprikaatjes meestal 's middags al als Wildebras slaapt, dan zet ik ze in de pan in de koelkast en 's avonds hoef ik alleen nog water erbij te doen en ze op te zetten. Snel en etli biber dolması is echt óntzettend lekker!

Turks recept
Etli biber dolması (Turkse gevulde mini-paprika's)

Benodigdheden (voor drie personen)
9 dolmalık biber/mini-paprika's
150 gram rundergehakt
1 theeglas (160 gram) rijst
1 ui
1 tomaat (om mee af te dekken)
2 eetlepels tomatenpuree (1 voor de vulling, 1 voor het kookwater)
1/2 eetlepel peperpuree (evt. vervangen door tomatenpuree)
1 scheutje olijfolie
1 handvol platte peterselie
1 handvol verse (of eventueel gedroogde) dille 
zout, peper, gedroogde munt, paprikapoeder

Bereiding
Hol de paprikaatjes uit door het kroontje eruit te snijden met een scherp mesje of door het kroontje (met beleid!) naar 'binnen' te drukken en het zo los te maken. Verwijder ook de zaadlijsten en klop de paprikaatjes een paar keer op het aanrecht om de zaadjes eruit te krijgen. 

Prik de paprika's aan de onderzijde een paar keer in met een scherp mesje en was ze aan de binnen- en buitenkant. Voor de vulling was je de rijst even in een vergiet tot het water wat eraf komt helder is. Snij de ui en de peterselie fijn. Meng vervolgens het gehakt (rauw dus), de rijst (ongekookt), de ui, peterselie, droge kruiden, olijfolie en tomaten- en peperpuree met elkaar. Ik meng het eerst met een vork en kneed het daarna door met mijn handen zodat het echt een mengsel wordt. Vul hier de paprikaatjes mee. Let op dat je de vulling niet teveel aandrukt/volstopt, dan heb je kans dat het niet gaar wordt. Lichtjes aandrukken en vullen tot net onder de rand. Snij nu de tomaat in vieren, verwijder het vruchtvlees en snij de tomaat in stukjes zodat je de bovenkant van de biber dolması ermee kan afdekken. 

Pak een pan waarin de biber dolması precies passen als ze rechtop staan. Meng nu in een glas een eetlepel tomatenpuree met een scheutje olijfolie en flink wat zout en giet hier kokend water bij. Even goed roeren en giet het dan in de pan. 

Vul aan met kokend water tot de biber dolması net onderstaan. Aan de kook laten komen en zo op laag vuur zachtjes door laten koken tot de vulling gaar is (dit kun je goed testen door te kijken of de rijstkorrels zacht zijn) - meestal duurt dit een half uur. Serveren met yoghurt en salade.

Bewaren

Etli biber dolması (Turkse gevulde mini-paprika's) kun je afgedekt in de koelkast een dagje bewaren. De volgende dag gewoon even opwarmen in de magnetron.

Snelle mini-pizza's met gerookte zalm

Soms heb je van die dagen dat je nét even iets extra's wil eten bij de lunch. Of je wil voor de visite eens wat anders op tafel zetten dan de standaard chips en nootjes. Deze mini-pizza's zijn ideaal voor dit soort situaties: je gebruikt gewoon wat je al in huis hebt, ze hoeven maar 10 minuutjes in de oven en iedereen vindt ze lekker! Het is ook meteen een ideale manier van restjesverwerking. Ik maakt ze voor het eerst tijdens de ramadan dit jaar maar ook daarna zijn ze nog regelmatig op tafel gekomen. Vorige week maakte ik deze versie met gerookte zalm en ik geloof dat dit toch wel één van mijn favorieten is (maar ik ben nu eenmaal ook gek op gerookte vis). Ik maakte ook een versie met kalkoensalami en groenten.

Het enige waar je bij dit gerecht op hoeft te letten is dat de ingrediënten niet te nat zijn (zoals tomaat) en dat je indien nodig bepaalde ingrediënten even aanbakt (zoals champignons of kip). Verder is het een kwestie van snijden, beleggen, in de oven en klaar! Ik zag laatst een recept waarbij de pizza wordt ingesmeerd met barbecuesaus, en vervolgd wordt wordt belegd met stukjes kip, ui, mais en wat geraspte kaas - lijkt me ook echt een geweldige combinatie. Of lekker pittig met sucuk (Turkse knoflookworst), groene peper en veel kaas...

Recept
Snelle mini-pizza's met gerookte zalm en kalkoensalami

Benodigdheden (voor tien mini-pizza's)
5 pitabroodjes
flink wat versgeraspte kaas

Voor vijf zalmpizza's
naturel roomkaas
100 gram gerookte zalm
2 bosuitjes
dille

Voor vijf salamipizza's
tomatenpuree
5 plakjes kalkoensalami
1 groene peper
wat mais uit blik
twee bosuitjes

Bereiding
Verwarm de oven voor op 200 graden. Snij de pitabroodjes horizontaal door (dit gaat het makkelijkst door ze plat op het aanrecht te leggen en dan met een scherp mes erin te prikken en zo rondom door te snijden). Snijd de bosuitjes en groene peper fijn. Besmeer vijf bodems met roomkaas, strooi er wat dille, citroenrasp en bosui overheen en beleg met de gerookte zalm en geraspte kaas. 

Besmeer de vijf andere bodems dun met tomatenpuree, beleg met de bosui, groene peper en mais en leg de kalkoensalami en geraspte kaas erbovenop. Leg alle pizza's op een bakplaat en bak ze in ongeveer 10 a 15 minuten in de oven (tot de kaas goed gesmolten is).

Bewaren
Deze snelle mini-pizza's met gerookte zalm en salami kun je prima bewaren en de volgende dag opeten, even opwarmen in de oven of gewoon koud.

Nar ekşisi (Granaatappelsiroop)

Wat is het?
Nar ekşisi (letterlijk: granaatappelzuur) is een granaatappelsiroop die wordt gemaakt door het sap uit de granaatappelzaden te halen. Vervolgens wordt dit sap gekookt tot het meeste water is verdampt. Dit resulteert in een dikke, paarsbruine siroop met een rijke smaak, zuur en zoet tegelijk eigenlijk. Het doet in de verte denken aan balsamicoazijn. 

Waar koop je het?
Granaatappelsiroop is bij elke Turkse winkel te koop. Meestal zijn er grote en kleine flessen te krijgen: ik kies altijd voor een klein flesje, omdat je er maar weinig van nodig hebt en het lang meegaat.

Hoe bewaar je het?
Ik bewaar granaatappelsiroop in de koelkast: ik vermoed dat je het ook wel buiten de koelkast zou kunnen bewaren, maar ik neem het zekere voor het onzekere. De nar ekşisi die ik gebruik zit in een flesje met zo'n 'sportdrankdop': die is handig om te doseren maar wordt wel gauw vies. Ik spoel hem na gebruik even af met warm water, anders gaat alles vreselijk plakken en gaat hij de volgende keer niet meer goed open.

Waar gebruik je het voor?
Granaatappelsiroop is heel geschikt voor marinades van bijvoorbeeld kip en lamsvlees: door het zurige wordt het vlees zacht en tegelijkertijd geeft het een bijzondere smaak af. Meestal wordt het als zuur accent in dressing voor salades gebruikt: je kunt het gebruiken in plaats van citroensap. Andersom kan dit ook: heb je geen granaatappelsiroop in huis, dan kun je dit vervangen door citroensap. 

Een paar voorbeelden van Turkse gerechten waarin nar ekşisi wordt gebruikt:

Kısır (Turkse bulgursalade)
Mercimek köftesi (Turkse kruidige köfte van linzen en bulgur)
Yumurtalı patates salatası (Turkse aardappelsalade met ei)

Mercimek köftesi (Turkse kruidige köfte van linzen en bulgur)

Als je bij Turkse mensen 's middags voor de thee bent uitgenodigd, reken dan niet op een enkel glaasje thee met een koekje maar op een tafel vol met zoete en hartige lekkernijen. Een soort Turkse high tea, cay saati (thee-uurtje) in goed Turks. Naast koekjes, cake en chocola staat er vaak börek op tafel, poğaça, een salade zoals kısır of patates salatası en regelmatig ook deze mercimek köftesi. En thee natuurlijk, veel thee! Deze kruidige köftes van linzen en bulgur zijn typisch 'fingerfood' waarbij je gewoon de hele schaal op tafel zet en iedereen van één schaal eet (ook heel Turks, haha). Het is dan ook mijn (allereerste) inzending voor het foodblogevent van september met het thema fingerfood!

Alhoewel linzen van zichzelf geen hele uitgesproken smaak hebben, zijn ze in dit gerecht toch een goede smaakmaker, samen met de kruiden natuurlijk. Ik gebruik in dit recept waterglazen als maat: deze zijn 200 ml. Ik heb de inhoud van de glazen afgewogen, maar in principe maakt het niet zoveel uit hoeveel je gebruikt, als je alles maar in verhouding gebruikt. Met een theeglas of kopje gaat het dus ook prima, het gaat om de verhouding tussen de linzen, bulgur en het water (om te voorkomen dat ze uit elkaar vallen). Het recept is verder niet moeilijk maar kost wel wat tijd, zeker het afkoelen van het linzenmengsel duurt even. Ik begin meestal aan het einde van de ochtend met het opzetten van de linzen, maak de köftes aan het begin van de middag en laat ze daarna in de koelkast verder afkoelen. Dan zijn ze tegen etenstijd (of çay saati) precies goed.

Turks recept
Mercimek köftesi (Turkse kruidige köfte van linzen en bulgur)

Benodigdheden (voor ongeveer 30 stuks)
1 waterglas rode linzen (185 gram)
1,5 waterglas köftelik bulgur (225 gram)
1 Turks theeglaasje zonnebloemolie (100 ml)
2 uien
4 bosuitjes
1 handvol platte peterselie
1 citroen
1 eetlepel granaatappelsiroop (kan worden vervangen door citroensap)
3 eetlepels tomatenpuree
zout, peper, pul biber

Bereiding
Was de linzen in een zeef tot het water helder wordt. Zet de linzen op met 2 waterglazen water (400 ml). Als de linzen koken, zet je het vuur laag en laat je ze doorpruttelen tot ze helemaal gaar zijn gekookt en het kookwater bijna verdwenen is (dit kun je zien doordat de linzen dan naar de bodem zakken). Pas op dat ze niet aanbranden. Zet het vuur uit en voeg de bulgur toe aan het linzenmengsel. Roer goed door, doe de deksel op de pan en laat het zo een kwartiertje staan. Snij ondertussen de ui (heel fijn, anders vallen de köftes straks uit elkaar), de bosuitjes en de peterselie. Fruit de ui zachtjes aan in de zonnebloemolie (de hoeveelheid olie lijkt ruim maar anders worden de köftes te droog). Wanneer de ui glazig begint te zien voeg je de tomatenpuree toe en (ruim) zout en peper. Bak even mee en voeg dan het uimengsel bij de linzen en bulgur. Roer goed door zodat alles vermengd is en laat het dan weer staan. 

Na een uurtje is het meestal genoeg afgekoeld om te gaan kneden. Doe het mengsel in een ruime schaal en voeg de bosuitjes, peterselie, pul biber, het sap van een halve citroen en een eetlepel granaatappelsiroop toe. Kneed het mengsel goed door. Proef en voeg eventueel nog zout, pul biber of citroensap toe (ik gebruikte het sap van een hele citroen). Vorm er dan köftes van door wat van het mengsel in je hand samen te knijpen. Natuurlijk kun je er ook balletjes of een ander vormpje van maken, maar dit is het snelste en door ze goed samen te knijpen heb je minder kans dat ze straks uit elkaar vallen. Laat de köftes na het vormen goed afkoelen in de koelkast, koud zijn ze het lekkerst. Serveer met sla (romaine- of ijsbergsla) en citroenpartjes.

Bewaren
In de koelkast kun je mercimek köftesi (Turkse kruidige köfte van linzen en bulgur) afgedekt een dag bewaren. Ook handig om mee te nemen naar het werk als lunch.

Zeytinyağlı taze fasulye (sperziebonen met ui, tomaat en knoflook)

Een paar dagen geleden postte ik het recept voor bulgur pilavı (bulgurrijst) en zoals beloofd dan nu het sperziebonengerecht wat hier echt perfect bij past. De nootachtige smaak van de bulgur sluit zo goed aan bij de sperziebonen, knoflook en tomaat...Echt heerlijk! Met 'gewone' gekookte sperziebonen doe je mij geen plezier, maar dit is echt een heerlijk gerechtje waarbij je vlees ook absoluut niet mist en een keertje vegetarisch eten kan natuurlijk absoluut geen kwaad.

Nu het de tijd voor sperziebonen is, koop ik altijd verse sperziebonen; in de winter als ze erg duur zijn gebruik ik gewoon sperziebonen uit de diepvries. Overigens kun je dit recept ook prima met snijbonen maken. Voor dit gerecht gebruik ik tomaten uit blik omdat die veel meer smaak hebben (worden rijp geoogst en meteen ingeblikt) dan wat er in de supermarkt vers te koop is. Ook kun je meteen een deel van het tomatensap gebruiken om in te koken. De knoflook in dit gerecht is echt heerlijk. Ik heb altijd verse knoflook in huis: door het in te vriezen blijft het heel lang goed en zit je nooit met van die vergane teentjes knoflook. Gewoon van een paar bollen knoflook alle teentjes losmaken en zo in een bakje in de vriezer: pellen of wat dan ook is niet nodig. Echt ideaal.

Turks recept
Zeytinyağlı taze fasulye (sperziebonen met ui, tomaat en knoflook)

Benodigdheden (voor drie personen)
500 gram sperziebonen
1 grote ui
2 teentjes knoflook
3 tomaten uit blik
1 eetlepel tomatenpuree
zout, peper, komijn, 1 suikerklontje

Bereiding
Haal de puntjes van de sperziebonen en breek ze doormidden. Was ze en laat ze uitlekken in een vergiet. Snipper de ui fijn en laat die in ruim olijfolie zachtjes glazig worden. Snij ondertussen de knoflook en tomaten fijn. Als de ui glazig is, voeg er dan de sperziebonen en knoflook aan toe en bak dit op hoog vuur aan. Na een paar minuten gaan de sperziebonen verkleuren naar helder groen en begin je de sperziebonen en knoflook te ruiken: voeg dan de tomaten en de tomatenpuree toe en bak dit even mee. 

Giet wat van het tomatensap uit blik erbij en zoveel kokend water dat het geheel net onder staat. Voeg zout, peper, komijn en één suikerklontje (om de zure smaak van de tomaten te neutraliseren) toe. Laat het aan de kook komen en dan mag het zeker een half uur, liever nog wat langer, doorpruttelen tot de sperziebonen echt helemaal zacht zijn en de smaken goed zijn ingetrokken. 

Bewaren
In een afgesloten bakje in de koelkast kun je de sperziebonen nog prima een dag bewaren. De volgende dag gewoon weer even in de pan opwarmen.

De ultieme superzachte chocolate chip cookies

Alhoewel 30 jaar worden natuurlijk eigenlijk aanleiding zou moeten zijn voor een taart met vier lagen, vijf soorten vullingen en een hysterische marsepeinen versiering (euh...?) heb ik het vandaag bij chocolate chip cookies gehouden. Aan deze koekjes ben ik officieel verslaafd geraakt toen ik jaren geleden elke dag op Utrecht CS moest overstappen en langs de AH to go kwam waar ze afgrijselijk lekkere verse chocolate chip cookies verkopen. Vooral als er net een lading uit de oven was gekomen, echt onweerstaanbaar. Crunchy aan de buitenkant en heerlijk zacht en chewy binnenin. Nou had ik weleens eerder chocolate chip cookies gebakken, maar die worden, zoals de meeste koekjes, eenmaal afgekoeld toch weer hard en knapperig. Ook lekker, maar niet wat ik zocht. Een tijdje geleden kwam ik een recept voor de 'BEST-EVER Chewy Chocolate Chip Cookies' tegen op een Amerikaanse blog. En vandaag was dé dag om die uit te proberen!

Het kostte even een half uurtje onderzoek en studie op internet om het recept op de goede manier te vertalen. Mijn Engels is prima, maar ik zo 'brown sugar' gewoon als bruine suiker vertalen...blijkt niet te kloppen. Waar je ook mee moet oppassen zijn de 'tablespoons' en 'teaspoons' die ze in Amerikaanse recepten gebruiken: dat zijn geen standaard theelepeltjes die wij hier in de la hebben liggen maar ook daarvoor gebruiken ze standaardmaten. Een tijdje geleden had ik op eBay voor ik geloof een euro een setje cups en spoons besteld, die kwamen nu goed van pas. Ik heb de hoeveelheden speciaal voor jullie ook afgewogen, dus ook zonder deze set kun je aan de slag. In het recept wordt baking soda gebruikt: dat is natriumcarbonaat wat tegenwoordig grappig genoeg gewoon bij de Turkse winkel te koop is. Je kan het eventueel vervangen door bakpoeder, maar dan blijven de koekjes niet zo zacht. Het geheime ingredient van dit recept moet de maizena zijn (staat in de supermarkt bij de soepen, is een bindmiddel). Ik weet niet of dat er voor gezorgd heeft, maar de koekjes waren inderdaad súperzacht, moist, chewy aan de binnenkant en lekker knapperig aan de buitenkant, ook nadat ze helemaal waren afgekoeld. Zeker een aanrader!

Recept
Ultieme superzachte chocolate chip cookies

Benodigdheden (voor 18 cookies)
3/4 cup (150 gram) zachte roomboter
1 cup (205 gram) suiker (ik gebruikte rietsuiker maar ik denk dat kristalsuiker nog iets beter door het deeg zal worden opgenomen)
1 zakje vanillesuiker
1 ei
2 cups (230 gram) bloem
2 tsp. (6 gram) maïzena
1 tsp. (5 gram) baking soda/natriumcarbonaat
1/2 tsp. (2 gram) zout
1 cup (150 gram) chocola (ik gebruikte melkchocola)

Bereiding
Verwarm de oven voor op 175 graden (ik verwarm de oven normaal niet voor, maar bij dit recept is het wel echt nodig omdat de cookies maar zo kort in de oven gaan). Mix de boter met de suiker en vanillesuiker tot het een luchtig mengsel is en duidelijk lichter van kleur wordt. Dit duurt meestal een minuut of 10. Hak ondertussen met een groot mes de chocola in kleine stukjes. Als het boter/suiker mengsel lichter van kleur is geworden, voeg je het ei toe en vervolgens het zout, de maïzena, de baking soda en als laatste de bloem. Doe dat met beleid zodat de bloem goed wordt opgenomen (zet de mixer op de laagste stand). Als al het bloem is opgenomen, zet dan de mixer uit en roer de chocoladestukjes door het deeg.

Leg een vel bakpapier op je bakplaat of ovenrooster en leg met behulp van een eetlepel negen bolletjes deeg erop. Let op, ze lopen flink uit, dus houd voldoende afstand. Schuif ze in de oven en houd de tijd in de gaten. Ze hebben tussen de 8 en 10 minuten nodig: zodra je ziet dat de randjes lichtbruin gekleurd zijn, zijn ze klaar. Haal ze uit de oven en laat ze afkoelen: ze zijn nog zacht, maar worden harder naarmate ze afkoelen. Bak ondertussen de andere negen cookies. De Amerikanen eten chocolate chip cookies met een glas melk, maar persoonlijk vind ik een glas thee er veel beter bij passen. Hoe dan ook: enjoy!

Bewaren
Deze chocolate chip cookies kun je prima in een trommel een paar dagen bewaren. Als je er vanaf kan blijven natuurlijk...Wat ook kan, is de bolletjes deeg invriezen en ze als je ze nodig hebt zo vanuit de vriezer in de voorverwarmde oven schuiven: ze hebben dan een minuutje langer nodig om te bakken.

Bulgur pilavı (Turkse bulgurrijst)

Bulgur pilavı oftewel rijst van bulgur heeft dan wel dezelfde naam maar lijkt eigenlijk niet op gewone pilav. Bulgur pilavı wordt, zoals de naam al zegt, van bulgur gemaakt en heeft een licht nootachtige smaak. Het combineert heel goed met bijvoorbeeld zeytinyağlı taze fasulye (sperziebonen met ui, tomaat en knoflook). Onderstaand recept voor Turkse bulgurrijst is snel en heel simpel, maar toch net even wat anders dan 'normale' rijst. Zeker een aanrader!

Turks recept
Bulgur pilavı (Turkse bulgurrijst)

Benodigdheden (voor drie personen)
1 theeglas (150 gram) pilavlık bulgur
klontje boter
zout

Bereiding
Laat een klontje boter in een (steel)pannetje smelten. Voeg de bulgur aan de boter toe en bak het even aan op middelhoog vuur. Als de bulgur mooi gekleurd is en lekker ruikt voeg je kokend water toe: anderhalf keer zoveel als de hoeveelheid bulgur. 

In dit geval dus 1,5 theeglas kokend water. Voeg tevens zout naar smaak toe (het kookwater mag redelijk zout, als zeewater, smaken), doe de deksel op de pan. Als de bulgur kookt zet je het vuur laag en laat je de bulgur rustig doorkoken tot al het water is opgenomen: dit zie je doordat er dan 'gaten' in de bulgur vallen. Af en toe even checken dus. 

Wanneer dit het geval is, draai je het vuur uit, leg een stuk keukenpapier tussen de pan en deksel en laat de bulgur zo nog een kwartiertje nagaren. Voor serveren even omroeren.

Bewaren
Bulgur pilavı (Turkse bulgurrijst) kun je twee dagen afgedekt in de koelkast bewaren. Opwarmen kan eenvoudig door het een minuutje in de magnetron te zetten op de één na hoogste stand.