Posts tonen met het label smaakmaker. Alle posts tonen
Posts tonen met het label smaakmaker. Alle posts tonen

zondag 14 september 2014

Dereotu (dille)

Wat is het?
Dille is een plant, familie van de kervel en venkel en heeft als kruid een verfijnde smaak. Dille is rijk aan vitamine C. Het wordt veelvuldig in de Turkse keuken gebruikt, bijna iedereen met een tuin in Turkije heeft wel een bosje staan (of meer, want dille verspreidt zich snel).


Waar koop je het?
Verse dille is bij elke supermarkt en groentenwinkel te koop. Ik koop het zelf altijd bij de Turkse winkel: daar heb je een grote bos voor de prijs waar je bij de AH drie takjes voor koopt. Let wel op dat de dille mooi frisgroen is: als er al gele stengels tussen zitten heeft de dille haar beste tijd gehad. Gedroogde dille neem ik zelf altijd mee uit Turkije (mijn schoonmoeder plukt het uit de tuin en droogt het voor mij) maar is ook te koop bij de supermarkt. Ook kun je dille prima zelf in de tuin kweken.


Hoe bewaar je het?
Net als platte peterselie bewaar ik verse dille gewoon in een plastic zakje in de groentenla van de koelkast. Daar blijft het zeker twee weken vers.

Wat kun je ermee maken?
Dille is een heerlijk kruid. Het combineert heel erg goed met vis (zoals zalm) maar ik vind het ook heel lekker in vegetarische gerechten bij bijvoorbeeld aardappel en kaas. In de Turkse keuken wordt het volop gebruikt, vaak in combinatie met platte peterselie en munt, een hele lekkere combinatie.

Een paar voorbeelden van Turkse gerechten waar dereout (dille) in verwerkt wordt:

Cacık (Turkse tzatziki)
Etli biber dolması (Turkse gevulde mini-paprika's)
Yufkasiz pırasalı börek (Turkse prei-plaattaart zonder deeg)
Yumurtalı patates salatası (Turkse aardappelsalade met ei)


zondag 30 maart 2014

Mahlep (weichselzaad)

Wat is het?
Mahlep (mahleb, mahlab) is de gemalen zaadjes uit de pit van de weichselkers, die dan weer aan de weichselboom groeit. Gemalen weichselzaad dus. Mahlep is een populaire specerij in het gehele Midden-Oosten. Vaak wordt het bij bepaalde broden of zoetigheden toegevoegd die hierdoor een specifieke smaak krijgen. Mahlep wordt verkregen door de pitten van de weichselkers te kraken en de kleine zaadjes binnenin fijn te malen.


Waar koop je het?
Mahlep is bij elke Turkse winkel te koop. Gemalen mahlep is niet zo heel lang houdbaar (de smaak wordt schijnbaar minder naarmate je het langer bewaart) en daarom zou het beter zijn weichselzaden te kopen en deze zelf te malen als je ze nodig hebt, maar ik moet er meteen bij zeggen dat ik in Nederland nog nooit weichselzaden heb gezien.


Hoe bewaar je het?
Zoals alle droge kruiden moet je mahlep koel en droog bewaren. Heb je de verpakking eenmaal geopend, dan is het aan te raden de mahlep binnen een jaar op te maken om smaakverlies te voorkomen.

Waar gebruik je het voor?
Mahlep is een populaire smaakmaker voor onder meer bepaalde broodjes, gebak en ook in sommige vlees- en kaasgerechten wordt mahlep gebruikt. In de Turkse keuken wordt mahlep vaak gebruikt bij het maken van tuzlu kurabiye (zoute koekjes), simit en pogaca.

Een paar voorbeelden van Turkse gerechten waarin mahlep wordt gebruikt:

Paskalya çöreği (Turkse brioche / Turks paasbrood)
Tuzlu kurabiye (Turkse zoute koekjes)


zondag 9 maart 2014

Yenibahar (piment)

Wat is het?
Yenibahar (letterlijk: nieuwe lente) laat zich het beste vertalen als 'piment', maar je zou ook Jamaicaanse peper (Jamaicapeper) of allspice kunnen zeggen. De zaden zijn afkomstig van een plant die voornamelijk in Midden-Amerika en West-Indië groeit. Door de zaden te drogen en te vermalen ontstaat yenibahar oftewel piment. Piment ruikt heel kruidig en heeft wel iets weg van kaneel of nootmuskaat, maar de smaak is behoorlijk scherp en peperig.


Waar koop je het?
Ik kocht mijn zakje yenibahar bij de Turkse winkel: ze hebben het echter niet overal, even goed zoeken in het kruidenrek. Sommige supermarkten verkopen het ook onder de naam piment.

Hoe bewaar je het?
Zoals alle kruiden is piment vrijwel oneindig houdbaar zolang je het droog en koel bewaard.


Wat kun je ermee maken?
Piment past heel goed bij allerlei vleesgerechten. Amerikanen gebruiken het onder de naam 'allspice' in allerlei soorten gerechten, ook bij fruit en gebak. In de Turkse keuken kom je het de laatste jaren steeds meer tegen als vervanger van rode of zwarte peper in recepten. Het geeft net een iets andere smaak aan het gerecht.

Een paar voorbeelden van Turkse gerechten waar yenibahar in verwerkt wordt:

Sarımsaklı sucuk köftesi (pittige köfte met knoflook)
Fırında patlıcan kebabı (Turkse ovenschotel met aubergine, tomaat en köfte)
Tavuk dürüm (kip durum/kip döner)


maandag 17 februari 2014

Pekmez (druivensiroop)

Wat is het?
Pekmez is een fruitsiroop (of melasse). Over het algemeen wordt het van druiven gemaakt, maar er zijn ook varianten van andere fruitsoorten zoals vijgen, moerbeien of de vruchten van de johannesbroodboom. In Turkije zijn er nog steeds veel plaatsen waar dit elk jaar door families zelf wordt gemaakt. Dit gebeurt in de herfst als de benodigde vruchten rijp zijn. Het sap van deze vruchten wordt ingekookt. Doordat de suikers tijdens dit proces karameliseren krijgt de siroop een donkere kleur. Pekmez is rijk aan ijzer, calcium en kalium. De smaak doet een beetje denken aan appelstroop en is zowel zoet als zuur.


Waar koop je het?
Pekmez (druivensiroop) is bij elke Turkse winkel te koop. Ook bij sommige grotere supermarkten (in ieder geval AH, misschien ook andere ketens) is soms pekmez te koop. Dit zijn eigenlijk altijd druivensiropen: voor siropen op basis van andere vruchten moet je in Turkije zijn (waar vaak op markten colaflessen met zelfgebrouwen pekmez worden aangeboden in de herfst).

Hoe bewaar je het?
Pekmez bewaar je na opening het beste in de koelkast, waar het een behoorlijke tijd houdbaar is.


Wat kun je ermee maken?
In Turkije wordt pekmez, samen met tahin, echt gezien als een soort 'superfood'. Het is populair om 's ochtends bij het ontbijt stukjes brood in te dopen. Kinderen krijgen een boterham met 'tahin pekmez' voorgezet, een mengsel van tahin en pekmez, wat volgens veel Turken zo ongeveer het gezondste broodbeleg denkbaar is. Verder wordt pekmez met name in zoete gerechten gebruikt en het zorgt voor de specifieke smaak van simit, de Turkse variant van bagels.

Een paar voorbeelden van Turkse gerechten waarin pekmek verwerkt wordt:

Simit (Turkse bagels / Turkse sesamringen)
Cevizli pekmez sucuk ('worst' van walnoten en pekmez)
Pekmezeli helva (halva met pekmez)
Pekmezli kek (cake met pekmez)


donderdag 19 december 2013

Tahin (sesampasta)

Wat is het?
Tahin is een sesampasta, gemaakt van niets meer dan gemalen sesamzaadjes, wat olie en zout. Het is een smaakmaker die met name in het Midden-Oosten wordt gebruikt in bijvoorbeeld humus of als saus bij falafel. Tahin is rijk aan veel gezonde voedingsstoffen en wordt door sommigen wel als 'superfood' gezien, onder meer doordat het veel calcium, magnesium en ijzer bevat.


Waar koop je het?
Tahin is bij elke Turkse winkel te koop. Ook bij natuurvoedingswinkels kun je vaak potjes tahin vinden (hier is het een stuk duurder...just saying!). Ook bij sommige grotere supermarkten (in ieder geval AH, misschien ook andere ketens) is soms tahin te koop.

Hoe bewaar je het?
Tahin bewaar je na opening het beste in de koelkast, waar het een behoorlijke tijd houdbaar is. Als tahin een een paar uur staat vormt zich aan de bovenkant een laagje olie. Voor je de tahin weer gaat gebruiken, roer je eerst de olie weer door de sesampasta eronder (gebruik een vork). Dit gaat het makkelijkst als de tahin op kamertemperatuur is.


Wat kun je ermee maken?
Tahin staat bekend als ingrediënt van humus en baba ganoush (humus die met aubergine in plaats van kikkererwten wordt gemaakt). Ook wordt er vaak tahinsaus (verdunde tahin) geserveerd bij falafel. Sommige mensen gebruiken het als broodbeleg, ter vervanging van bijvoorbeeld pindakaas.

In de Turkse keuken wordt tahin vaak bij zoete bereidingen gebruikt. Helva wordt gemaakt van tahin, meel en suiker. Ook worden er wel koekjes en broodjes met tahin als smaakmaker gebruikt. Verder wordt tahin, gemengd met pekmez (druivensiroop) gezien als een supergezond broodbeleg wat met name vaak aan kinderen wordt voorgezet.

Een paar voorbeelden van Turkse gerechten waarin tahin verwerkt wordt:

Tahinli helva tatlısı (helva met tahin)
Tahinli kurabiye (koekjes met tahin)
Tahinli acma (broodjes met tahin)
Humus



dinsdag 3 december 2013

Urfa biber (Isot chilipeper)

Wat is het?
Urfa biber (in het Nederlands meestal aangeduid als isot peper) is een gedroogde fijngemalen chilipeper. Deze soort chilipepers groeien, de naam zegt het al, in de Turkse provincie Urfa. Na het plukken van de pepers worden ze overdag zongedroogd, terwijl ze 's nachts worden ingepakt waardoor het vocht uit de chilipepers 'zweet'. Het gevolg van dit alles is dat de chilipepers doorkleuren naar een dieppaarse kleur en een heerlijke rokerige geur ontwikkelen. De chilipepers worden daarna handmatig in vlokken gehamerd en met olijfolie en zout behandeld. De Urfa biber is geen superpittige chilipeper, maar diens smaak heeft wel heerlijk fruitige ondertonen van rozijnen, tabak en chocola, en is mede daardoor zeer geschikt voor vleesgerechten. (bron)


Waar koop je het?
Isot chilipeper is bij alle Turkse winkels te koop, meestal in de bekende zakjes. Het wordt meestal aangeduid als 'isot biber' of 'Urfa biber'.



Hoe bewaar je het?
Net als andere kruiden is deze isot chilipeper mits droog, donker en koel bewaard lang houdbaar.

Wat kun je ermee maken?
Door de beetje zoetige tonen van de isot chilipeper wordt deze vaak gebruikt in vleesgerechten, maar ook in combinatie met bijvoorbeeld koffie of chocola. In Turkije wordt Urfa biber met name gebruikt in çiğ köfte (rauwe gekruide köfte), een gerecht wat (logischerwijs) dan ook uit de Urfa regio komt.

Enkele voorbeelden van Turkse gerechten waar Urfa biber in wordt verwerkt:

Çiğ köfte (rauwe gekruide köfte)
Etsiz (yalancı) çiğ köfte (pittige vegetarische köfte)


vrijdag 8 november 2013

Kaymak (Turkse zure room)

Wat is het?
Kaymak is de Turkse variant op het zuivelproduct wat wij als zure room kennen. Het wordt (soms ook wel kajmak genoemd) in Zuidoost-Europa, het Midden-Oosten en Centraal-Azië gegeten en gemaakt. Traditioneel wordt kaymak gemaakt door eerst melk langzaam aan de kook te brengen en dan twee uur zachtjes te laten doorkoken. Hierna wordt de room van de melk gehaald en laat men deze een aantal dagen rusten. De consistentie van kaymak verschilt maar in Turkije is kaymak vaak zo dik dat gesneden in plakken wordt opgestapeld en verkocht.


Waar koop je het?
In Nederland is kaymak in elke Turkse supermarkt te koop. Meestal zijn er verschillende merken verkrijgbaar: je ziet het zowel in blikjes als in bakjes. Let op dat er soms ook 'ballı kaymak' wordt verkocht: dit is kaymak met honing(smaak) erdoorheen en dit smaakt dus anders dan gewone kaymak.


Hoe bewaar je het?
Kaymak wordt bewaard in de koelkast en is na opening één tot twee weken houdbaar.

Wat kun je ermee maken?
Het meest bekende gerecht met kaymak in de Turkse keuken is brood besmeerd met kaymak en honing. Een zeer geliefd ontbijt wat met verse Turkse pide inderdaad heel lekker en voedzaam is. Ook in zoete gerechten wordt het regelmatig verwerkt, er wordt börek of pogaça mee gemaakt of gebruikt in plaats van room in bijvoorbeeld een aardappelovenschotel. Heb je geen kaymak in huis, dan kan dit, afhankelijk van het recept, worden vervangen door zure room, ricotta of mascarpone.

Enkele voorbeelden van Turkse gerechten waar kaymak in wordt verwerkt:

Fırında kaymaklı patates (aardappels uit de oven met kaymak)
Kaymaklı kuru kayısı tatlısı (gedroogde abrikozen gevuld met kaymak)
Kaymaklı poğaça (zachte broodjes met kaymak)



zondag 6 oktober 2013

Yeşil biber (groene peper)

Wat is het?
Yeşil biber betekent letterlijk groene peper en is eigenlijk een verzamelnaam voor de vele soorten groene pepers die in de Turkse keuken gebruikt worden. Sommige pepers hebben ook echt een eigen (Turkse) naam, zoals sivri biber (smalle pittige pepers) en carliston biber (lichtgroene grote zoete pepers). Toch is er ook niet echt consensus over deze namen en alhoewel alle verschillende soorten ongetwijfeld officieel een andere naam hebben, heten ze in Turkije gewoon gezellig allemaal yeşil biber.



Waar koop je het?
Groene pepers koop ik zelf altijd bij de Turkse winkel. Ervaring leert dat ze daar altijd minimaal drie verschillende soorten verkopen, los of in zakjes. Het is soms echt lastig te bepalen of de pepers pittig zijn of niet. Gemiddeld genomen is het zo dat hoe donkergroener en kleiner/smaller de peper is, hoe pittiger hij is. Maar natuurlijk gaat dit niet altijd op en het verschilt vaak echt per stuk hoe de smaak is. Let in ieder geval dat er geen zachte plekjes of bruine puntjes aan de pepers zitten, dan zijn ze oud. Ook gerimpelde exemplaren moet je niet hebben. Zelf kopen wij meestal lichtgroene lange smalle pepers. Ze zijn overigens prima zelf te kweken, ook in het Nederlandse klimaat. Bewaar de zaadjes van een paar gedroogde pepers, kweek die aan het begin van het jaar op in potjes aarde en zet ze buiten zodra ze goed opkomen en er geen nachtvorst meer is.


Hoe bewaar je het?
Yeşil biber bewaar ik altijd in de koelkast, mijn ervaring is dat ze op die manier het langst goed blijven (een paar weken lukt meestal wel). Deze zomer hebben we geprobeerd de overvloed aan groene pepers die uit ons minituintje kwamen in te vriezen maar dat is zoals ik al verwachtte niet gelukt - ze worden bij het ontdooien heel slap en zacht. Wel geschikt om nog te verwerken in gerechten.


Wat kun je ermee maken?
Groene pepers worden in heel veel gerechten gebruikt in de Turkse keuken. Rauw in salades, maar ook meegebakken of meegestoofd of zelfs gefrituurd. Ook gegrild op de barbecue naast bijvoorbeeld köfte zijn ze geliefd. Ook ingemaakt in zuur zijn yeşil biber te koop en vaak komen ze ook gewoon 'rauw' en onbewerkt op tafel, voor bij het eten. Een veelzijdige groente dus! In alle gevallen geldt dat het aan te raden is de zaadjes en zaadlijsten te verwijderen om de ergste pit eruit te halen.

Een paar voorbeelden van Turkse gerechten waarin yeşil biber verwerkt wordt:

Çoban salatası (Turkse rauwkostsalade)
Et sote (Turks stoofgerecht met rundvlees en groenten)
Domates soslu karışık kızartma (gemengde groenten met tomaten en knoflook)
Menemen (Turks roerei met groenten)

zaterdag 21 september 2013

Sumak (gemalen sumakbessen)

Wat is het?
Sumak (onderdeel van het kruidenmengsel za'atar ) is de benaming van gedroogde en gemalen sumakbessen, afkomstig van de sumakstruik. De bessen zijn donkerrood en smaken fruitig en zurig. Wanneer je sumak aan gerechten toevoegt, geeft het een zure smaak zoals citroen, maar dan met meer 'diepgang', frisser en scherper.



Waar koop je het?
Sumak is te koop bij elke Turkse of andere oosterse supermarkt en winkel. De laatste jaren neemt de bekendheid erg toe en zie je het op steeds meer plekken verschijnen.


Hoe bewaar je het?
Sumak is droog en kan dus jarenlang prima bewaard worden mits het droog en donker is. Ik bewaar het zelf in een potje, omdat ik een zakje niet praktisch vind werken.

Wat kun je ermee maken?
Sumak gebruik je met name in koude bereidingen, omdat het na verhitting vrij snel zijn smaak verliest. Bij warme gerechten voeg je het dus pas op het laatst toe. In salades past sumak heel goed en het staat ook meteen decoratief als je wat sumak over de salade strooit voor hij op tafel komt. Mocht je geen sumak in huis hebben: je kunt het vervangen door citroensap, waarbij je dan wel de diepgang en extra smaak van de sumak mist, maar wel het zure aspect hebt.

Een paar voorbeelden van Turkse gerechten waar sumak in verwerkt wordt:

Kısır (Turkse bulgursalade)
Soğan salatası (uiensalade)


maandag 16 september 2013

Biber salçası (Turkse peperpuree)

Wat is het?
Biber salçası is peperpuree, een donkerrood gekleurde pittige pasta. Het wordt gemaakt van rode pepers met een beetje olie en zout. Net als domates salçası is dit in Turkije een smaakmaker die iedereen ofwel zelf maakt ofwel krijgt via de zus van de buurvrouw van de tante van haar moeder. Gelukkig voor ons is biber salçası ook gewoon te koop in potjes of blikjes. Er zijn over het algemeen twee soorten te koop: acı (pittige) biber salçası en tatlı (zoete) biber salçası. Alhoewel het dus op tomatenpuree lijkt, is de smaak anders maar je kan het prima samen met of in plaats van tomatenpuree gebruiken.


Waar koop je het?
Biber salçası is te koop bij elke Turkse winkel of supermarkt, meestal naast de tomatenpuree. Zelf koop ik altijd peperpuree van het merk Öncü en ik kies meestal voor de zoete versie (tatlı biber salçası) omdat ik wel van een beetje pit hou, maar niet van heel veel. Toevallig heb ik nu net de acı, pittige versie gekocht.


Hoe bewaar je het?
In tegenstelling tot tomatenpuree, die snel aan bederf onderhevig is, is peperpuree bijna eindeloos houdbaar. Dat zal wel komen doordat het redelijk pittig is. Ik bewaar het gewoon in een afgesloten potje in de koelkast en ik heb toevallig net een grote pot opgemaakt die zeker een half jaar, zo niet langer, is meegegaan.


Waar gebruik je het voor?
Biber salçası gebruik je net als tomatenpuree als smaakmaker: houd er rekening mee dat je gerecht hierdoor wel wat pittiger wordt. Meestal voeg ik dan bijvoorbeeld geen pul biber meer toe, anders is het teveel van het goede. Ik gebruik het vaak in combinatie met tomatenpuree, zodat je beide smaken hebt en het zoete van de tomaten met het pittige van de pepers. Heb je geen peperpuree in huis, dan kun je dit dus ook wel vervangen door tomatenpuree, alleen voeg dan wel wat extra pit toe aan het gerecht, bijvoorbeeld in de vorm van pul biber.

Een paar voorbeelden van Turkse gerechten waarin biber salçası wordt gebruikt:

Kısır (Turkse bulgursalade)
Nohut yemeği (stoofpotje van kikkererwten)
Zeytinyağlı biber dolması (Turkse gevulde mini-paprika's)
Zeytinyağlı yaprak sarması (gevulde wijnbladeren met kruidige rijst)

woensdag 11 september 2013

Nar ekşisi (Granaatappelsiroop)

Wat is het?
Nar ekşisi (letterlijk: granaatappelzuur) is een granaatappelsiroop die wordt gemaakt door het sap uit de granaatappelzaden te halen. Vervolgens wordt dit sap gekookt tot het meeste water is verdampt. Dit resulteert in een dikke, paarsbruine siroop met een rijke smaak, zuur en zoet tegelijk eigenlijk. Het doet in de verte denken aan balsamicoazijn. 


Waar koop je het?
Granaatappelsiroop is bij elke Turkse winkel te koop. Meestal zijn er grote en kleine flessen te krijgen: ik kies altijd voor een klein flesje, omdat je er maar weinig van nodig hebt en het lang meegaat.

Hoe bewaar je het?
Ik bewaar granaatappelsiroop in de koelkast: ik vermoed dat je het ook wel buiten de koelkast zou kunnen bewaren, maar ik neem het zekere voor het onzekere. De nar ekşisi die ik gebruik zit in een flesje met zo'n 'sportdrankdop': die is handig om te doseren maar wordt wel gauw vies. Ik spoel hem na gebruik even af met warm water, anders gaat alles vreselijk plakken en gaat hij de volgende keer niet meer goed open.


Waar gebruik je het voor?
Granaatappelsiroop is heel geschikt voor marinades van bijvoorbeeld kip en lamsvlees: door het zurige wordt het vlees zacht en tegelijkertijd geeft het een bijzondere smaak af. Meestal wordt het als zuur accent in dressing voor salades gebruikt: je kunt het gebruiken in plaats van citroensap. Andersom kan dit ook: heb je geen granaatappelsiroop in huis, dan kun je dit vervangen door citroensap. 

Een paar voorbeelden van Turkse gerechten waarin nar ekşisi wordt gebruikt:

Kısır (Turkse bulgursalade)
Mercimek köftesi (Turkse kruidige köfte van linzen en bulgur)
Yumurtalı patates salatası (Turkse aardappelsalade met ei)

dinsdag 3 september 2013

Domates salçası (Turkse tomatenpuree)

Wat is het?
Domates salçası (letterlijk: tomatenpasta) is de Turkse variant van tomatenpuree. Waar iedereen in Nederland kleine blikjes tomatenpuree bij de supermarkt koopt, is het in Turkije juist de kunst om de beste huisgemaakte salça te maken. En ben je niet in de gelegenheid het zelf te maken, dan is het geen probleem om van de buurvrouw van de tante van je achternichtje een grote (GROTE) pot verse domates salçası over te laten komen. Ook op de markt vind je in de herfst altijd volop kraampjes met huisgemaakte tomatenpuree. Het verschil tussen Nederlandse tomatenpuree en Turkse domates salçası is dat de Turkse variant meer geconcentreerd is en een sterkere tomatensmaak heeft.


Waar koop je het?
Turkse tomatenpuree kun je bij elke Turkse winkel vinden. Het zit over het algemeen in blikjes of grotere blikken. Er zijn diverse merken te koop, zelf gebruik ik meestal Akfa.


Hoe bewaar je het?
Bij het bewaren van tomatenpuree is het verstandig altijd een laagje olie op de aangebroken tomatenpuree te gieten. Zo voorkom je dat de schimmel erop komt te staan. Ik moet er eerlijk bij zeggen dat ik dit meestal niet doe: een klein blikje zoals op de foto krijgt bij ons de kans niet beschimmelen, haha. Ik dek het zelf af met aluminiumfolie en bewaar het in de koelkast, dan gaat het zeker een paar weken mee.

Wat kun je ermee maken?
In de Turkse keuken wordt domates salçası in bijna alle stoofgerechten gebruikt, maar ook om bijvoorbeeld kip mee in te smeren voor hij de oven in gaat of in soepen. Het is belangrijk de tomatenpuree altijd even mee te bakken zodat het goed ontzuurt. Als je er bij het proeven achterkomt dat je stoofschotel of soep toch nog iets te zuur is, doe er dan een suikerklontje bij. Geen chique oplossing maar het helpt wel :) . 


Een paar voorbeelden van Turkse gerechten waarin domates salçası verwerkt wordt: Et sote (Turks stoofgerecht met rundvlees en groenten)
Etli biber dolması (Turkse gevulde mini-paprika's)
Kısır (Turkse bulgursalade)
Tarhana çorbası (Turkse tarhanasoep)


vrijdag 30 augustus 2013

Çörek otu (nigellazaad)

Wat is het?
Çörek otu wordt in het Nederlands meestal vertaald als 'nigellazaad'. Het zijn dan ook de zaadjes van de nigelle bloem en het wordt onterecht ook weleens aangeduid als 'zwarte komijn', 'zwart sesamzaad' of 'zwart uienzaad'. De zaadjes worden geroosterd en ruiken naar niets, maar hebben een prettige, muskaatnootachtige smaak. 


Nigellazaad wordt al sinds de oudheid gebruikt als geneesmiddel. Abou Hourayra heeft overgeleverd dat Mohammed gezegd zou hebben: "Gebruik habba as-sawda (Arabisch voor nigellazaad), het is een geneesmiddel tegen elke kwaal, behalve de dood". Dit is de reden dat nigellazaad nog steeds populair is in islamitische samenlevingen, met name ook de olie die uit de zaden gewonnen wordt. Ibn Sina (980-1037) beschrijft deze plant als energieleverancier en geschikt tegen vermoeidheid en depressiviteit. Heden ten dage heeft nigellazaad patenten in de USA en Groot-Britannie voor de behandeling van onder meer diabetes, remming van de groei van kankercellen, verbetering van het immuunsysteem en astma. Geneeskrachtige zaadjes, dus! (bron)


Waar koop je het?
Çörek otu is bij elke Turkse supermarkt en Turkse winkel te vinden, en daarnaast ook vaak bij Aziatische toko's. Het wordt zowel in zakjes als potjes verkocht.


Hoe bewaar je het?
Zolang je nigellazaad droog en donker bewaard, kan het jaren mee. Na verloop van tijd wordt de smaak natuurlijk wel iets minder sterk maar het is lang houdbaar.

Wat kun je ermee maken?
In de Turkse keuken wordt nigellazaad voornamelijk gebruik om over brood en deeggerechten te strooien als smaakmaker. Het geeft net dat beetje extra en ik ken eigenlijk niemand die het niét lekker vindt. De smaak combineert goed met peynir, Turkse witte kaas, maar ook door een salade met bijvoorbeeld tonijn of kikkererwten smaakt het prima.

Een paar voorbeelden van Turkse gerechten waar çörek otu in verwerkt wordt:

Içli örgü ekmek (zachte gevulde gevlochten broodjes)
Peynirli börek (Turkse börek gevuld met witte kaas)
Poğaça (Turkse gevulde broodjes)